محمدمهدى فقيه بحرالعلوم

14

حكيمه دختر امام جواد ( ع ) ( مدفون در حرم عسكريين ( ع ) ) ( فارسى )

از آنجا كه اين بانوى جليل‌القدر ، از جايگاه ممتازى برخوردار است ، نام وى در معتبرترين منابع حديثى و تاريخى شيعه آمده است . نام او با حكيمه ( م ب 195 ه . ق ) ، دختر امام كاظم ( ع ) ، مشترك است و برخى از راويان ، اين دو را با هم اشتباه گرفته‌اند . در برخى نقل‌ها نيز ، حليمه ذكر شده كه تصحيف حكيمه است . « 1 » وجه تسميه « حكيمه » از « حكمت » و از ريشه « حكم » ، به معناى « منع » است و اصل آن ، از « حكم » ، به معناى « منع از ظلم » مىآيد . هنگامى كه عاقل ، دست سفيه را مىگيرد و او را از انجام دادن كارهاى سفيهانه بازمىدارد ، گفته مىشود : « حكمت السفيه وأحكمته » . حكمت نيز كه بر وزن « فِعْلَه » است و دلالت بر نوع خاصى از حكم مىكند ، بدان سبب حكمت ناميده مىشود كه انسان را از جهل بازمىدارد . « 2 » بىترديد اهل‌بيت ( عليهم السلام ) كه خود معدن حكمت‌اند و زبانشان با زبان قرآن يكى است و مفسر و مبيّن آن‌اند ، بىدليل نام

--> ( 1 ) . تراجم اعلام النساء ، محمدحسين اعلمى حائرى ، ج 2 ، ص 23 . ( 2 ) . معجم مقاييس اللغه ، ابوالحسن احمد بن فارس بن زكريا ، تحقيق : عبدالسلام محمد هارون ، ج 2 ، ص 91 .